ASRİAD Sakarya Şube Başkanı ve Ulusal Grup'un kurucusu Rıdvan Ulusal, bölümde Sakarya'nın sanayi büyümesine alışılmadık bir eleştiri getiriyor: şehrin kazandığı yatırım, şehirde kalmıyor. Kuzey Marmara'nın devreye girmesiyle Kaynarca, Ferizli ve Söğütlü'deki organize sanayi bölgelerine yoğun talep geldiğini, bu talebin büyük bölümünün Gebze ve İstanbul'da sıkışmış sanayiden kaynaklandığını söylüyor. Sorun, gelen sanayicinin sabah İstanbul'dan çıkıp akşam geri dönmesi. Ulusal bunu "otoban sanayisi" olarak adlandırıyor ve kazanılan paranın Sakarya'da harcanmadığını belirtiyor.
Buradan somut bir politika önerisine geçiyor: şehir dışından gelen yatırımcıyla Sakaryalı sanayicinin yatırım maliyeti aynı olmamalı. Sakaryalıya ayrı bir teşvik yapısı kurulmasını savunuyor, gerekçesi de basit — akşam şehirde kalan ve harcayan taraf o. Serdivan örneğini veriyor: bir zamanlar mobilya ve çark sanayisiyle anılan ilçede bugün üretim kalmamış, sanayiciler üretimi çevre ilçelere taşımış ama yaşamaya ve harcamaya Serdivan'da devam ediyor.
Bölümün ikinci ekseni Bosna Hersek. Ulusal, kendisinin Boşnak kökenli olmadığını özellikle belirterek stratejik gerekçeyi açıklıyor: Bosna, Almanya ve Avusturya başta olmak üzere Avrupa'nın tedarik zincirine entegre olmuş bir Balkan ülkesi. Türkiye'de KOBİ ölçeğindeki iş insanları belirli bir ciroya ulaşmadıkça yeşil pasaport alamıyor ve vize sorunu yaşıyor. Bosnalı KOBİ'lerle Sakarya KOBİ'lerini eşleştirme fikri buradan doğmuş. Sloganlaştırdıkları hâliyle: Sakarya'dan Bosna'ya, Bosna'dan tüm Avrupa'ya.
Sohbetin en dikkat çeken uyarısı ise deprem üzerine. Ulusal, kentsel dönüşümle binaların depreme hazırlandığını ama asıl riskin gözden kaçtığını söylüyor: olası bir İstanbul depreminde İstanbul'u terk edecek nüfusun ilk duraklarından biri Sakarya olacak. Şehrin kanalizasyon, temiz su, gıda tedarik zinciri ve elektrik altyapısının bu göçe hazır olmadığını açıkça ifade ediyor.
Kapanışa doğru süper güç olmanın dört şartını sıralıyor — ordu, yeraltı kaynakları, uzay ve nitelikli insan kaynağı — ve Türkiye'nin ilk üçünde yol aldığını, dördüncüsünün eksik kaldığını savunuyor. Nitelikli eleman tartışmasında meslek lisesi algısına giriyor: tesisatçının yüksek gelir elde ettiği bir tabloda ailelerin hâlâ çocuklarını teknik eğitimden uzak tuttuğunu anlatıyor.
Otoban sanayisine dönüyor bizim şehrimiz. Daha katma değerli sanayiye geçmemiz lazım.
Rıdvan Ulusal · 06:21
İstanbul'dan gelen sanayicinin yatırım maliyetiyle Sakaryalınınki aynı olmamalı.
Rıdvan Ulusal · 06:21
Sakarya'dan Bosna'ya, Bosna'dan tüm Avrupa'ya.
Rıdvan Ulusal · 20:35
İstanbul depremi olduğunda ilk istasyonlardan biri Sakarya. Burayı kaçırıyoruz, hazır değiliz.
Rıdvan Ulusal · 18:00
Nitelikli insan kaynağını yetiştirip beyin göçünü kaptırmazsak süper güç olmamıza ramak kaldı.
Rıdvan Ulusal · 24:27
00:00Eleman demeyelim. Çalışma arkadaşlarımız diye. İnternet altyapısı. Evet. İnternet çok iyi. Wifi var. Öyle mi? Wifi var. Teşekkür ederiz. İkisi bir arada olur. Olmuyor. Olur. Olur. Nereden geldin? Güzel bir soru. Konuşsak bir saatlerce konuşuruz da. Başkanım hoş geldiniz. Hoş bulduk. Hamit Bey. Redvan başkan eee biraz kendi hakkında nereden geldin? Neler yaptın? Kaç tane firma var? Firmalar neler yapıyorlar? Sizin dernek ne işler yapıyor? Bunları hizlice söyleyebilir misin? Nereden geldin? Güzel bir soru. Ben eee beni neler yaşadığın neler yaşadığını soruyorum. İsmim Rıdvan Ulusal. 40 yaşındayım. 40 yaşındasın. Doğma büyüme Sakaryalıyım. Akyazılıyım. Akyazı'nın Pazar köy köyü bugün mahalle oldu. Orada doğdum. Köy evinde doğan son
00:45nesillerdenim. Eğitim hayatım Sakarya'da geçti. Köküm Karadenizliyim. Ofluyum ben. Oflu. Eee ailem, atalarım, büyüklerim oradan gelmişler. Halihazırda işte 16 yıldır evliyim. 3 tane evladım var. Allah bağışlasın hepimizinkini. Ticari hayatıma kötü komşu adamı mal sahibi eder diye bizde bir eee güzel bir atasözü var. O bizim üzerimizde tecelli etti. Ben eee bir öğretmen çocuğuyum. Eğitimci bir ailenin çocuğuyum. Lise eğitimimi alırken ben de eee öğretmen olma hayalini taşıyan bir bireydim. Fakat benim yaşadığım dönem Türkiye'nin böyle geçmişte 28 Şubat postmodern darbe diye adlandırdığı
01:33demokrasinin utanç verici dediğimiz bir döneminde bizim gibi o dönem okuyanların üniversiteye girişlerin eğitimlerinin engellendiği bir dönemdi. Liseyi bitirdikten sonra girdiğimiz üniversite sınavlarında bizim bir yere yerleşme şansımız yoktu. Onun için ticari hayata yönelmek zorundaydık. 2004 yılında kendi şirketimi kurarak sigorta sektöründe faaliyete başladım. Eee 19 yaşımda eee belki Türkiye'nin en genç sigorta acentelerinden biriydim 2004 yılında. E burada da firmalar genelde Adapazarının kısaltılmış ismiyle anılır. Biz de finans sektörüne girdiğimiz için ada Finans diye bir şirket kurarak başladım. Halihazırda 23 yıldır bir fiil
02:20şirketlerimiz çalışıyor. Eee, şu an ulusal grup çatısı altında faaliyet yapıyoruz. Grubun içinde neler var? İki tane sigorta şirketi var. Eee, onun haricinde bir inşaat şirketi var. Üst yapılar yapıyoruz. Konut imalatı yapıyoruz. Bir akaryakıt şirketi var. Akaryakıt istasyonumuz var. Onun haricinde bir dış ticaret şirketimiz var. Bosna Hersek'te eee Asri adın içerisinde birlikte üç arkadaşla birlikte inşa ettiğimiz bir eee konteyner var. Çelik konstrüksiyon üretimi üzerine bir fabrikamız var. Eee elhamdülillah yani bu kadar zamanda Allahu Teala bunları yapmayı nasip etti. 60 tane çalışanımız var grubumuzda.
03:05Maşallah. Sakarya merkezli bir özel bir şirketiz. Çok maşallah. Çok iyi. Dernekle alakalı dernek ne iş yapar kısmını sordun galiba. Evet. Dernek şöyle, eee, asrın iş adamları diye geçiyor. Eee, yani baktığın zaman çok güçlü, kuvvetli bir ismi var. Asır dediğimiz kavram her döneme hitap eden bir kavram. Ama köküne indiğimizde inançlarımızı yansıtan asır suresinden eee, motivasyonunu almış, oradaki salih amel, işleyen hakkı tavsiye edenler kısmına. Evet. Yani oradaki salih amel işleyenleri Evet. diyorken herkes zarardı nitelik nitelikli işler yapar diye amel sa
03:52biz yorumladık. Eee ve ona gönül vermiş iş adamlarıyız. Sakarya için ne düşünüyorsun? İş adamlar, firmalarlar, şirketler. Sakarya eee onların için hangi avantajlar var? Onların için hangi eee week pointlar var? Zararlar var? eee negatif noktalar var ve onların durumu nesi? Neler yapabiliriz? Şimdi onların durumu nasıl derken şöyle yani Sakarya Türkiye'den ayrı bir şehir değil. Türkiye'de ekonomi nasılsa Sakarya'da da o kadar genel konuşmak istemiyoruz. Sadece Sakarya şöyle tabii tabii oraya geleceğim. 2018 yılında 13 Ağustos'ta başlayan bir döviz krizi ile birlikte evet eee 8 yıldır devam eden bir eee kriz ortamı var.
04:40Doğru. İşte dönem dönem eee ekonomik politikalar gereği sıkı para politikası veya finansa daha rahat erişilebilen dönemler derken enflasyonist piyasalar işte düşük enflasyonlu piyasalar arada sürekli bir gidip gelen sermaye erimesi veya işte sermaye tutundurması kısmı var. E bundan dolayı herkes bir kere yorgun. Yani çarşı, pazar, esnaf, eşraf, büyük iş adamı, ihracatçı, KOBİ hepsi yorgun ve Türkiye'nin ekonomisinin %70'ini KOBİ oluşturuyor. Doğru. Eee, böyle bir süreçte KOBİRin yorgunluğu Türkiye'nin ekonomisinin yorgunluğu demek. Ama, eee, umutluyuz bu alanda gerçekten eee, her geçen gün üstüne koyan çalışmalar var. Eee, şimdi mesela Sakarya'da
05:25özel yanları neler var? Sakarya bir kere çok değerli bir aktarma merkezi. Yani Kuzey Marmara'nın da Sakarya'la birlikte özdeşleşmesiyle birlikte sanayilerimize olağanüstü bir teveccüh var. Bugün Mega OSB, Domi OSB işte biri Kaynarca'da, biri Ferizli, biri Söğütlü. Buralarda çok yoğun talep patlaması var. Yani insanlar buralara girebilmek için gerçekten bayağı bir mücadele veriyor ve bakıyorum eee buraya girmek isteyenlerin büyük bir çoğunluğu işte Gebze ve İstanbul sanayinden kaçan orada sıkışmış sanayiyi buraya getirmeye çalışıyorlar. Bu güzel bir şey ama bunu şehre katma de hale getirmek lazım. Ne demek bu? Bu gelen sanayicileri işte İstanbul'dan arabasıyla çıkıp bir saat sonra burada fabrikasında olup
06:14akşamında tekrardan İstanbul'a döndüğü gerçeğini kabul edersek kazandığı parayı İstanbul'da harcıyor. Sakarya'da harcamıyor maalesef. Yani otoban sanayisine dönüyor bizim şehrimiz. Otoban sanayisi değil de daha katma değerli sanayiye lazım. Yani buraya şehir dışından gelip sanayi yatırımı yapanlarla Sakaryalıların sanayi yatırımları birbirinden ayrılmalı. Sakaryalıların sanayi yatırımları daha eee teşvikli bir hale gelmesi lazım. İşte ben bugün İstanbul'dan gelen bir sanayiciysem, siz Sakarya'daki bir sanayiciyseniz sizin yatırım eee maliyetinizle benimki aynı olmamalı. Size şehir bir şeyleri teşvik ediyor olmalı. Çünkü siz akşam bu şehirdesiniz. Bu şehir de harcamaya devam ediyorsunuz. Mesela Serdivan'dayız şu an. Serdivan eee Sakarya'nın mobilya sanayisiyile öne çıkmış hatta
07:04çark sanayisi dediğimiz ufak bir metal sanayi ile birlikte ön plana çıkmış bir ilçesiyken bugün sanayi kalmadı Serdivan'da. Ama bakın sanayicilerin hepsi Serdivan'da yaşıyor. Doğru. Yani sosyoekonomik anlamda en yüksek yer. Fakat eee sanayiciler üretimlerini Serdivan'dan çıkarmış. İşte Ferizli'ye gitmiş, Şendi'ye gitmiş, Karasu'ya, Kocaali'ye gitmiş, e Söğütlü'ye gitmiş, Kaynarca'ya gitmiş. Ama akşam gelip Serdivan'la harcıyor parayı. Bu sefer Serdivan eee ekonomik olarak diğer ilçelerden ayrışmış oluyor. Bunu işte bütüncül bakarsanız İstanbul'a giden eee buranın kazandıran ekonomisini biraz Sakarya'ya döndürmek lazım. Şehre bunu katma değerli hale getirmek lazım. Ama böyle e Türkiye mozaiğine baktığınızda işte İstanbul gibi dünya
07:49şehri bir şehre bir saat mesafede olmak çok değerli. Çok değerli. Doğru. Onu söyleyeyim. Yani mesela şimdi biz sürekli yurt dışında iş formları yapıyoruz. Yurt dışındaki Sakarya'yı bilmiyor. İstanbul'u biliyor. İstanbul'un neresindesiniz diye soruyor. İşte biz de İstanbul'a bir saat mesafede Türkiye'nin 7. büyük ihracat şehri Sakarya'dan geliyoruz diye bir eee algı ortaya koyuyoruz. Bu şekilde eee onların ilgisini çekmeye çalışıyoruz. Bu önemli. Eee siz baktığınız zaman turizmi gerçekten değerli. Yaz turizmi, kış turizmi, her mevsim turizm var. Eee, Türkiye'ye mesela Körfez turizmi geldiğinde ilk önce Sakarya ve Sapanca'yı tercih ettiler. Yani cennet bahçelerine benzetiyoruz diyorlardı burayı. E bu değerli. E baktığınız zaman eee
08:37ağır sanayimiz var. İşte tank paletimiz var. Vagon sanayimiz var. Otomotiv endüstrisi ve yan ürünler olarak gerçek önemli bir kale burası. Biliyorsun ki export import yani ihracat ve ne olacak Türkçe? Yetadat. Evet. Oran Sakarya'nın birinci şehir. Yani eksport importan daha fazla. Evet. Bu çok önemli bir konu. Yani biz bu kadarki satıyoruz dışarıda almıyoruz. Evet. Bu çok kendi kendine yetebilen bir şehir. Evet. E yaşay kendi kendine yaşayabilen ve yaşamını sürdürebilen bir şehir. Tarım kısmı aslında baktığın zaman bölgenin önemli tarım şehirlerinden biriyken o eee işte tarımı yapan eee köyde kalan kitlenin yaşlanmasıyla birlikte ve endüstriyel tarıma da hızlı geçiş sağlanmadığı için o her geçen gün kan kaybediyor.
09:24İşte geçen hafta eee Ticaret Borsası Başkanı Mustafa Başkan'la beraberdik. Onunla da konuştuk. Yani iş ekilebilir alanımız belli ama bunun büyük bir kısmı zaten fındık ekili. Doğru. Yani yeni ekim alanları oluşmadığı için de mevcut ekim alanlarının kapasitesi her geçen gün düşüyor. Rekolte düşüyor. Yani bu bilmiyorum bunları birilerinin çalışıyor olması lazım. Bizim gibi kurumların da fikri anlamda bir şeyler ortaya koyup ön açıyor olması lazım. Başkanım çok zor. Öyle bilmiyorum atom parçalamak gerek yok ekonomi için ya ticaret için. Siz diyorsun mesela eee Tarim Tarım'ı konuştuk. Bence Sakarya'nın potansiyeli çok fazla ama biz de vermiyoruz. Kıymeti bilmiyoruz. Bilmiyorum argo yapmıyoruz. Eee insanlara destek vermiyoruz. Avantaj
10:11vermiyoruz. Hala kask kask lazım bunlara destek versin. Bilmiyorum devlet tarafı bakanlık lazım bunlara destek versin. Hatta destek vermiyoruz hiç. Gidiyoruz şeker fabrikaları kapatıyoruz. fabrika biliyor musun çok önemli bir konu sakın geleceğin ama diyorum ki bunu alariz bilmiyorum pamakova göndereyim sonra diyorum ki pamakovaı göndermeyin başka bir şehre göndereyim orada kargo yapayım bunun ne düşünüyorsun burada için ya şimdi şeker fabrikası konusuna gelince bu her dönemin siyasetinin ana gündem maddesi olmuştur biraz böyle siyasi düşüncelerle şeker fabrikaların kapasiteleri kotaları dönem dönem değişkenlik göstermiştir bence hiçb hiçbir zaman eee yeterli eee seviyeye Sakarya'da ulaşmadı. Yani buna kota problemini hiçbir zaman benim
10:59aklıma almadı. Yani üretebildiğim bir şey varken üretimin önüne geçmek, buna anlam veremiyorum ama an itibariyle bulunduğu yer şehrin çok merkezinde kaldı. Taşınması elzem fakat Sakarya'nın içinde kalması lazım. Doğru. Doğru. Bunun bunun tartışılabilir bir yanı yok. Yani bunu başka bir kamu kurumuyla becayiş yapamayacağımıza göre bunun burada kalması lazım. Yani bu Sakarya'nın önemli dinamiklerinden biri. Ama nedir? İşte bu ürün Eskişehir'de de üretiliyor. Eskişehir'e de yakın bir mesafe. Pamuk hava makul bir nokta. Gıda OSB kuruluyor. Başkanım ben bunu kabul etmiyorum. Pamuk hava makul bir nokta değil. Çünkü biz şu an mesela şey var. Bir tarımci var frizli Soğutlu'da yaşıyor. Bir tarımci var hendekte yaşıyor. Akz pomakova çok mesafe var. Bence merkeze yakın bir yerde lazım.
11:45Yani şehir merkezi için artık bu mümkün değil. değil çaybaşı tarafı orada özel tepeler var boş tepeler mezara değil orada şimdi ama şöyle her endüstriyi, her yatırımı aynı noktalara getirirseniz oralar hızlı gelişiyor. Diğer yerler yavaş gelişiyor. Bugün mesela şehrin eski Sakarya Köprüsü tamam tarafına baktığınızda işte güneşler eee dernek kırı bu bölgeler bir türlü gelişmedi. Gelişmedi. Doğru. Ve önemli tarım alanlarıyken yeterli tarım alanlarının da dışına çıkmaya başladı. E şimdi gelişmede geride kalıyorlar. Onun için hani Pamukova'nın da gelişmesi önemli. Pamukova la birlikte işte Söğütlü'nün de gelişmesi önemli. Eee Sakarya'da kalsın da şu an. Evet. Sakarya'ya kalsın. Doğru noktayı Sakarya'nın içinde
12:30arayalım şim veya beyin fırtınası yapalım diyelim ki Sakarya'nın neresi olmalı? Bunu konuşalım ama şu an Sakarya'dan gittiğini duyuyoruz. Yani şu an şu an zaten CH GPT var, AI var, yapay zeki var. Orada yazarız. Hangi nokta Şakar fabrikası Sakarya içinde hangi nokta daha iyi? Çok kolayca yani o atom patlam bilmiyorum fizik formule gerek yok amerik yen soruyorsun hangi noktada o hemen sen söylüyor 10 tane farklı farklı konular söylüyor bu bu şehir bu nokta daha iyi. Şimdi bu şehir çok kaliteli bir şehir güzel bir şehir ve buraya mesela gelen kamu personelleri emekliliklerini burada bırakıp bu şehri terk etmiyorlar. hızlı büyüyen bir şehir ama sanayi göçü ile birlikte eee kendi kültürünü dönüştüremezse
13:17yeni gelenlerin buraya göç edenlerin hızlı nüfus artışıyla birlikte kültürü Sakarya'ya gelirse ki geliyor geliyor. Bunu Hektör hocalara da söylüyorum. Eee 10 yıl içerisinde biz Sakaryalılar Sakarya'da yabancılaşacağız. Doğru. Doğru. Bu sosyolojik açıdan çok önemli bir nokta. Buraya eee yoğunlaşmamız lazım. Burayı kaçırırsak toparlama şansımız yok. Yok. Şu kuşak, bu kuşak falan değil. Bak zaten Sakarya'da farklı farklı model insanlar var. Yani Tom Türkiye'den her demiyorum. Hangi mesela kabilan filan falan onları adını söylemiyorum ama her şehirden her Turki Gus'den geldi. Ben İranlıyım irandan geldim. Bur Arap var burada bilmiyor çok önemli bir zenlik ama bir konu var
14:04burada. E ben Sakary'ı çok seviyorum. İnsanlar çok iyi, çok sevgili bir insanlar. Çok misaferver bir insanlar. Zaten burada yaşamak istiyorum. Ama yeni şeyler için, yeni kurtullar için biraz yeni şeylere esemiyordu. Aç değilen, openm değilen, öyle size söyle. Ona lazım değiştireyim. Buna lazım ki böyle şey gibi eee taş gibi bir taş var. Ona lazım kurarız. Konfor olanını bozmak istemiyorlar. Alışala gelmiş bir yaşam kültürü var. Ama bugün işte eee yani iki tane üniversitemiz var. 110.000in üzerine geçmiş vaziyette öğrencimiz var. Öğrencimiz var. Bir dönü yabancı öğrencimiz var. Şim yancı öğrencimiz de ciddi sayıda var. Doğru söylüyorsunuz. Şimdi mesela örnek veriyorum Konya'dan,
14:50Eskişehir'den, İstanbul'dan işte Ankara'dan gelen öğrenci şehirde hala daha tramvay olmamasını, metro olmamasını anlayamıyor. Anlamıyor. Ya İstanbul'a bu kadar yakın mesafede bir şehir e bu lojistik kısmını, ulaşım kısmını çözmemiş olması büyük bir dezavantaj. Bugün yapılıyor. Yapılıyor. Heyecanlıyız. Bir an önce kavuşmak istiyoruz ama çok geç kaldık. Çok geç kaldı. Belki bir yanlışlıklar var biliyor musun? Ben zaten network okudum, telecommunication okudum. Trafik hem şehirde hem telekomunicikation aynı. Yani bakıyorum özel bir problemler var trafikte. Büyük bir yanlışlık var. Ama gözlerimi kapatıyorum. Bir şey demiyorum. Neden yapayım? Metro gelsin bilmiyorum özel bir servisler gelsin.
15:37Sonra tek tek bunları düzenebiliriz. Ya şöyle 99 yılında büyük bir deprem yaşadık. Yani bu bir gerçek. Çok sayıda insanımız rahmetli oldu. Deprem şehitlerimiz oldu. Ve Türkiye özelinde baktığınızda eee son 6 Şubat depremlerinden eee önce en büyük deprem oydu. Oydu. Doğru. E biz tabii o zamanı nasıl yöneteceğimizi bilemedik. O zamanki yöneticilerimiz eee ölenler var. Allah rahmet eylesin. Eee o zamanı o timing'i kaçırdık biz. Onu söyleyeyim. Mesela eee tam tarihini hatırlayamayacağım ama eee Elazığ'da Malatya'da bir deprem olmuştu. Biz de o dönem işte iş adamı eee sıfatımızla birlikte oraya eee yardımcı olmak için gitmiştik. O zaman bizim eski Sakarya valimiz oranın valisiydi. Oradaki işte topluluklarla sohbet ettiğimizde toplantılar yaptık falan.
16:25Bakın biz yıkamadık, kıyamadık. Bugün o garabetlerin altında yaşıyoruz. Caddeleri ferahlatamadık, açamadık. Bugün o dar sokaklarda yaşamak zorundayız. Yıkılması gerekeni yıkın dedik. Doğru. Birebir söylemişim. Yıkılması gerekeni yıkın. Sonra esiri oluyorsunuz bunun. Doğru. Maalesef genişletemiyorsunuz. Ha bir de şu var tabii. Sakarya 1954 yılında şehir oldu. Eee öncesi Kocaeli'ye bağlı Adapazarı ilçesiydi burası. E şimdi mesela bakıyorsunuz Türkiye'de bir Konya belediyeciliği diye bir belediyecilik kavramı var. Konya'nın sokakları, caddeleri var. İstanbul'un sokakları, caddeleri var. E şimdi ilçe olarak başladığınız yerlerde şehirleşmek biraz daha zor. Bugün şimdi örnek veriyorum eee işte bir tane ilçe söyleyin Sakarya'dan.
17:12Akyazı. Akyazı. Akyazı'yı bugün eee İçişleri Bakanlığı Bakanlar Kurulu emriyle il tayin etseler 82 plakayı verseler ne kadar şehirleşebilir? Zor. Hangi sokağa şehir entegre olabilir? Onun için Sakarya'da 54'ten bu yana baktığınızda şehirleşme ile ilgili de bir mücadele veriyor. Ama şehir merkezini taşımak o kadar da kolay olmuyor. Olası bir deprem. İstanbul depremi ile birlikte onun her zaman gölgesi altındayız. Şu an belediye başkanımız sağ olsun Yusuf Başkan kentsel dönüşü falan yoğun bir mücadele veriyor. Bu depreme girmişken bir şeyi daha söyleyeyim. Eee gördüğüm bir risk var. Yaptığım bir analiz var. Bunu HSI'ta da çok kez konuştuk. eee söylüyoruz da yani biz kentsel dönüşümle birlikte kendimizi depreme hazırlıyoruz.
18:00Bu çok önemli. Olası bir İstanbul depreminden de en çok etkilenecek olan illerin arasındayız. Fakat Allah gecinden versin İstanbul depremi olduğunda İstanbul halkının hızlı bir şekilde İstanbul'u terk ettiğinde ilk istasyonlarından biri Sakarya. Hatta buralarda yatırım yapıyorlar, ev alıyorlar. Depreme dayanıklı bölgelerden bizim şehrimizin eee kanalizasyon altyapısı doğru eee temiz su altyapısı gıda tedarik zinciri başkanım en önemli elektrisit elektrik altyapısı internet altyapısı internet çok iyi. WiFi var. Öyle mi? Wifi var. Teşekkür ederiz. Bunlar deprem göçüne ne kadar hazır? Bakın burayı kaçırıyoruz.
18:46Doğru. Hazır değiliz. Hiçbir hazırlığımız da yok burayla alakalı. Hiç hazır değiliz. Birkaç tane siyasiyle konuştum. Eleştirmek için söylemiyorum. Devletin bu konuda bir eee olağanüstü kriz yönetim politikası vardır dedi. Biraz önce sizle sohbet ederken İran'a giden yardımdan bahsettiniz. Telefonla böyle olacaksa Allah yardımcımız olsun. Ama bizim bilmediğimiz gerçekten tedarik zincirleri hazırsa Allah devletimize zeval vermesin. Allah eksiltmesin. Eee inşallah yaşamayız böyle bir şeyi de. Ama bu depremle birlikte gelecek olan deprem göçüne de hazır olmak lazım. Başkanım neden Bosna? Neden Bosna? Neden Bosna? Biz İngiliz diyoruz Bostna'ya. Siz diyorsun Bosna. Tamam. Sarayova diyorlar. Eee, ya Bosna neden
19:34Bosna? Şimdi Bosna ben ben şunu çok kez söyledim. Ben eee Karadeniz'in Of ilçesinde köküm oralı Boşnak değilim. Eşim de Bursalı. O da Boşnak değil. Kayınpeder tarafından da baba tarafından da Boşnak değilim. Ama beni Boşnak olarak böyle ananlar var yani acaba diye. Fiziken de benzemiyorum ya. Şimdi Bosna Hersey'in şöyle bir özelliği var Hamit Bey. Avrupa'ya coğrafya olarak en yakın e Balkan ülkesi Bosna. Doğru. Almanya ve ağırlıklı Almanya, Avusturya olmak üzere Avrupa'nın tedarik zincirine entegre olmuş Balkan ülkesi Bosna Ersek. Türkiye'nin de uzun süredir Avrupa'ya bir yaşadığı vize krizi var.
20:22Doğru. Bize iş adamlarımız maalesef işte belli bir ciroya geçmedikçe yeşil pasaporta kavuşamıyor. E her KOBİ o ciroyya geçemiyor. Türkiye ekonomisinin %70'ini KOBİ'ler oluşturuyor. Otomatikman Sakarya gibi ihracatçı bir şehirde üreten bir şehirde Türkiye ürettiğinin %51'sini ihracat olarak Avrupa'ya satıyor. 51 oldu şu an. Sakarya üretiyorsa o zaman biz şunu dedik. Bosna'nın KOBİ ile Türkiye'nin, Sakarya'nın kobilerini eşleştirirsek Türkiye'den Bosna'ya gideriz, Bosna'dan tüm Avrupa'ya gideriz. Bunu slogan haline getirdik. Sakarya'dan Bosna'ya, Bosna'dan tüm Avrupa'ya. Şimdi Bosna'nın gençleri çok dilli. Birden fazla dil biliyorlar. Avrupa'da serbest dolaşım hakları var. karayoluyla 3 saat, 2 saat,
21:104 saat, 1 saat Avrupa'nın en büyük sanayi şehirleri. Onun için biz e Bosna entegre olup Avrupa'ya iş yapmak istiyoruz. Hatta bunu Boşnak dostlarımıza, oradaki temsilcilerimize, oradaki iş dünyası karşılığındaki iş adamlarımıza şunu söylüyorum. Biz Bosna'ya gelip cami gezip börek yiyip, kebap yiyip güzel ama ticaret olmadıktan sonra, bunu ekonomiye dönüştürmedikten sonra sürdürülebilirliği yok. Doğru. O zaman bir sonraki Bosna Savaşı'na oturup bekleyeceğiz. Bugün Gazze'deki savaşı da işte eee boykottan başka yapabilecek hiçbir şey yok. İzleyeceğiz. Yani güçlenmesi lazım doğru. Müslüman ekonomisi güçlenmesi lazım. Onun için Bosna'yı önemsiyoruz biz. Sade Bosna çalışmıyoruz. Afrika'da da çalışıyoruz. Etiyopya'da
21:56Etiyopya'da ciddi bağlantılarımız var. Çok iyi. Ben Gine'ye gitti. Kinşas'a oraya gitti. Orada Artopü yapıyoruz. E Türkiye Avrupa Afrika'da çok güçlü. Balkanlarda çok güçlü. Doğru. Eee, ben Afganistan'da da gitti. Afganistan'da çok iyi. Tokları çok seviyor vallahi. Elhamdülillah. Ya her yerde seviliyoruz yani. O konu sevilmek tek başına yetmiyor. Ticarete dönüştürmek lazım. Polat başkanı sayesinde böyle bence oldu. Topları çok seviyor. Tabii tabii. Cumhurbaşkanımız gerçekten bütün dünya tarafından çok seviyorsun o taraf savaş var, bu taraf savaş var, bu taraf savaş var. Türkiye'de öyle böyle safe bir ada gibi ortada kaldı. Hem ekonomi hem yani banklar iyi çalışıyor. Teşat yapabiliriz. çok önemli. Jeopolitik noktamız çok önemli. Ama şunu söyleyeyim yani eee
22:42buradan Türkiye'nin gençlerine genç bir abileri olarak tavsiyem olsun. Şimdi dünyada bugün ben süper güçüm diyen bir iki tane ülke var. İşte onlarda da kalmadı şu an. Evet. İran içinden geçti sağ olsun. Fakat şu bir gerçek işte bugün Çin'in dünyada Çin dışındaki KOBİ sayısı 90.000'i geçmiş vaziyette. İşte Amerika süper güçüm ben diyor. Türkiye'de olağanüstü çalışmalar var. Dünyada dört ana unsur var süper güç olmak için. Bir eee askeri anlamda güçlü bir ordu güçlü askeri teçhizatlara ihtiyacınız var. Bakın, Türkiye NATO'nun ikinci en büyük askeri gücü ve son 20 yıldır olağanüstü şekilde bütün askeri
23:32teçhizatlarını millileştirdi ve kendi üretiyor. Bugün dünyada İHA'larımız, siyahlarımız parmakla gösterili. Doğru. Birinci adımı bitirdik. Elhamdülillah bitmedi ama iyi seviyeye geldik. İkinci yeraltı kaynağınız, güçlü yeraltı kaynaklarına ihtiyacınız var. Türkiye son dönemde yeraltı kaynaklarını keşfetmeye başladı. 6 ya da 7 tane denizlerde gezen maden arama, doğalgaz arama e gemilerimiz var. Liyon var. E yavaş yavaş çıkarıyor. Eee karaya ulaştırmaya başladı. Yani altyapı kaynaklarımızı güçlü kullanmamız lazım. Üçüncüsü uzayda olmanız lazım. Doğru. Eee uzay endüstrisine ciddi yatırımlar yapmaya başladı. Kendi astronotumuzu gönderdik. İşte siz de telekomikasyonun içindesiniz. Nasıl istifade ettiğimizi
24:18benden daha iyi biliyorsunuz. Evet. En önemli konu süper güç olmak için üç temel noktada bir tek dördüncüsü şu kaldı. Yetişmiş kaliteli insan kaynağı. Bizim gençlerimizin sayısı yüksek. Onları nitelikli işte Asri adın da burada sloganı önce nitelik eee nitelikli insan kaynağına dönüştürüp beyin göçünü yurt dışına kaptırmadığımız sürece süper güç olmamıza ramak kaldı ve bunu çalışalım. Hep hepimizin bu konuda görevi var. görev var hepimizde. Ben benim var, sizin var. Bu programı çekenlerin var. Bu böyle bir program yapmayı düşünenlerin var. Bunu izleyecek olan insanları var. Herkes var. Herkese var. Başkanım şu an bence Sakarya en büyük problemler human resource yani bu eee teknikal eleman
25:03teknikal ekip modu. Onlar ki işi biliyorlar herkes yurt dışı gidiyor. Orta reviye insanlarda herkes evde eee dijital iş yapıyor. İyi satış, iyi ticaret falan yapıyor. Yani biz sizde firma var 60 tane elemanı var. Bizde de aynı. Bizde kaç tane firma var? Belki 100'e gelken elemanımız var. Ama iyi eleman bulmaya Sakarya'da çok zor. Şimdi şöyle eleman demeyelim çalışma arkadaşlarımız diye biraz biraz farklı dille alakalı. Onun için ben öyle kullanayım. Eee yani şöyle şimdi kolay para kazanmayı herkes seviyor. Herkes seviyor. Bedenen para kazanmayı herkes ikinci planda tutuyor. Şöyle söyleyeyim size.
25:48Burada anne baba olarak ebeveynlerin kabahati var. ve eee eğitim politikasının eksikleri var. Bu da Sakarya nasılsa Türkiye'de de böyle işte bugün bir teknik liseye çok basit sıhi tesisat bölümüne çocuğunu verse bir aile okulu bitirdiğinde ortalama Türkiye şartlarında 100.000 maaşla çalışması ve bulunmaz bir eee insan kaynağı olması doğru gerçeği var. Ama aileye lisenin ortaokulun sonunda liseyi planlarken sorsanız çocuğunun öğretmen olmasını istiyor. Sırtını devlete dayasın. Ya orada maaş 7080.000 L bak burada tesisatçı yap. L yok. Niye? Meslek liselerine giden çocuklar işte liselerde
26:39başarılı olamamış, yer bulamamış, oraya gitmiş algısı var. Aile bundan çekiniyor. Hı hı. bununla alakalı kendini bir şey e mahcup hissediyor. Onun için kendine de zor o çocuğu okutmak. Çocuğa da zor süper lise okusun, Anadolu Lisesi okusun, öğretmen olsun, doktor olsun da teknik eleman lazım. O daha değerli onun elind elinden çıkan işçilik. Bunu anlatmakta zorlanıyoruz. Eee, ebeveynler olarak bir yarış var aramızda. Sakarya'da mütevazilikte sıkıntılı bir şehir. Bakın çok iyi yanları var ama mütevazilikte çok eksiği olan bir şehir Sakarya. onu söyleyeyim. E ama eee teknik eleman dediğimiz çalışma arkadaşları eee çok acil gelişmesi lazım. İşte Suriye'ye dönüşler başlamasıyla birlikte bunlar
27:28ihtiyaçların ne kadar önemli olduğu ortaya çıktı. Şu an firmalar işte gitmesinler diye bakıyor. Doğru başkanım. Başarılı mı ya huzur? Başarı mı huzur mu? başarılıyor. Huzur ikisi bir arada olur. Olmuyor. Olur. Olur. Vallah zor. Bence zor. Yani şöyle biz eee çalışırken çalıştığımız yerden yaptığımız işten memnunak o da huzur huzur doğuyorsa başarı arkasından gelir. Bence ikisi bir arada olur. Birin birine tercih etme o zaman. Siz girişimci insan oluyorsun. İş adamı oluyorsun. O tara ben yatırımcı artık girişimcilikten çıktım. Bir yatırımcı. Tamam. Çok bir dünya mesuliyet var. Ort falan var, çalan var. Onlar sizin özel hayatını biraz bence etkiliyor. Çok çok. Tabii tabii. O zaman biraz huzur gidiyor.
28:13Eee, huzur gitmiyor. İş bölümü giriyor. İşte çocukların eğitimiyle falan eşim ilgileniyor. Tamam. Bence ikisi bir arada olur. Ayırmayalım ya. Ben evlenmeden o yüzden. He, o zaman o bekarken olabilir mi? Para mı, etar mı? A güzel. Eee, şimdi Sakaryalı olarak mı cevap vereyim yoksa bir dünya vatandaşı olarak mı cevap vereyim? Sakarya'da itibar. İtibar. Bence de itibar ama dünyada para. Orada değil. İtibar yok. Dünyada para. Para. Tamam. El Musk'ın ne itibarı vardı? Yok. Parası olduğu için itibarı yok. Evet. Aynen öyle. Bir dahaki soruya gidiyorum. Sabah ve akşam, gece. Bunu baki demirden sorduğun dedi gece az sizden sorarım bakacağım
29:01sizden evet yani şöyle sabah diyorum ben. Ben de sabah diyorum ben. Bence de sabah. Tamam. En bük en büyük motivasyon. Buna biraz geniş cevap verebilir miyim? Tamam. Tamam. Şimdi benim eee dünyada temsil ettiğim kimliğimle birlikte bir inancım var. Elhamdülillah müslümanım. Allah'a şükürler olsun beni Müslüman bir ülkede dünyaya getirdim. Dünyayı iki türlü yorumluyorum. Bir dünyevi, bir uhrevi. Şimdi çok işte söyleşiye katılıyoruz, öğrencilerle bir araya geliyoruz. İş adamlarıyla işte başarıyı neye borçlusunuz gibi sorular karşılaşıyorum. Şimdi ikiye ayırıyorum bunu. Eee uhrevi olanda üç ana başlığım
29:50var. Buraları iyi analiz ederseniz bunları eee bizi dinleyenlere geçmesini isterim. 2 N bir Halım var uhrevi kısmında. Birinci Namaz. Namaz. İkinci ne? Tekrardan namaz. Namaz varsa huzur var. Namaz varsa bereket var. Doğru. İki ne burada namaz. Bir H hayır ve hasenat. Fakirin benim kazandığımdaki hak. İhtiyaç sahibinin benim kazandığımdaki hak. Doğru. 2 N1 Hey uhrevi olarak yaptın mı geriye kalıyor dünyevi. Bu da ticaret dünyası, iş dünyası. Bunları eee takip edenlerin ilgisini çekiyor. Burada da 2H 1 M kuralım var. 2H'nin bir tanesi hayal et. Çünkü hayal
30:40etmek bedava. Cim olmaya gerek yok. Doğru. Harekete geç. İkinci He. Hayal ettiğinizi uygulamanız lazım. Ama en önemlisi işte Sakarya'da yok dedim ya mütevazi ol başkanım var ama az var ama az Sakarya'nın ihtiyacı var buna yani. Hayal et, harekete geç ve mütevazi ol. Bunları bir araya getirdiğinizde sorunuzun cevabını öyle vermiş ol. Ben Mutvaziler, Sakarya'daki çok büyük etnaf firmarlar, iş adamları mutfazaları biliyorum. Hani istiyorsan şu an tek tek söyleyebiliriz ama oran çok az. O az bir deki soruya geçiyoruz. Sakarya üç kelimeyle anlatabilir misin? Sakarya anlatılmaz. Sakarya yaşanır. Bu konudaki gencilerin en büyük avantajı yani teknolojinin bu kadar gelişmiş bir eee teknolojinin geldiği bu gelişmişlik
31:27seviyesinde yaşıyor olmaları bence büyük bir avantaj. Bütün bilgiye hemen ulaşabiliyorlar. Her istedikleri ellerinin altında. Güzel bir döneme denk geldiler. Başkanım burada yazm ben özel bir soru değil. Biz ü tane kitap artistle size söylüyorum. Siz birisi seçeyin. Dkayovski, Russel ve şimdi söyle Paulo Kayo. Hangisi ya? Dosto daha klasik. Daha klasik. Tamam. Sağ ol. Teşekkür ederim arkadaşlar. Teşekkür ederim zaman için. Çok güzel sohbet oldu. Konuşsak bir saatlerce konuşuruz da. Vallah bence de bende bir dönce sorular var. Sorabilirim. Dinleyenlere de bir şeyler kalsın. E onlar da izleyebilsinler.
32:13Hoşkuna çok teşekkür ederim. geldi. Zaman için ayrıldın. Bizim espansörler için teşekkür ediyorum. İyi ki varsın espansörlar. Tabii onlarsız olmasın. Evet. Eee, önemli firmalar bu arada Sakarya önemli firma Sakarya en önemli firmalardan birisi. Hepsi var burada ve inşallahlar bilmiyorum 3 ay sonra, 6 ay sonra tekrardan beraber oturayım inşallah. Podcast yaparız. İnşallah. Biz ne zaman ihtiyaç duyarsanız bir telefon yakınınızdayız. Sağ ol. Her zaman sizlerle sohbet etmekten keyif alırız. ener çok insuy eyvallah. Önemli olan o. Önemli
